Huisvesting
Huisvesting, een fundamenteel mensenrecht
“Waar huisvesting ontbreekt, wankelen alle andere rechten.”
Menswaardig wonen bepaalt de toegang tot gezondheid, onderwijs, werk en sociaal leven. Trouw aan haar humanistische en universalistische roeping maakt de Stichting van huisvesting een van haar engagementsassen : het debat verhelderen, slechte huisvesting en uitsluiting documenteren, en wie op het terrein handelt ondersteunen.
“In navolging van Jimmy Carter wil ik alles doen wat ik kan, waar ik ook ben, zolang ik kan, met wat ik heb, om te proberen een verschil te maken op het vlak van de toegang tot huisvesting.”
Ons engagement
Een recht in het hart van de waardigheid
Het recht op behoorlijke huisvesting is geen gunst : het is een erkend onderdeel van de mensenrechten, gewaarborgd door fundamentele teksten en opgevolgd door internationale mechanismen. De Stichting steunt op dit fundament om situaties van slechte huisvesting, uitsluiting op de woningmarkt en dakloosheid kritisch te bekijken.
De Stichting heeft daarnaast de roeping om de behartiging van dit vraagstuk duurzaam te verankeren, voorbij de personen : als instelling wil zij dit engagement op lange termijn dragen, onafhankelijk van de personen die het vandaag dragen.
Juridische en institutionele verankering
- Universele Verklaring van de Rechten van de Mens — art. 25 (recht op een behoorlijke levensstandaard, met inbegrip van huisvesting). Raadplegen
- Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten — art. 11 (recht op behoorlijke huisvesting). Raadplegen
- Europees Sociaal Handvest — art. 31 (recht op huisvesting). Raadplegen
- Handvest van de grondrechten van de Europese Unie — art. 34 (huisvestingssteun en bestrijding van uitsluiting). Raadplegen
Toezichtsmechanismen
- Het Comité voor economische, sociale en culturele rechten (VN) beoordeelt de uitvoering van het Verdrag door de staten. Meer weten
- De speciale VN-rapporteur voor het recht op behoorlijke huisvesting slaat alarm en formuleert aanbevelingen. Meer weten
- Collectieve klachten bij het Europees Comité voor Sociale Rechten (Raad van Europa) laten toe schendingen te laten vaststellen.
Belgische en Luxemburgse verankering
Als stichting naar Belgisch recht, aandachtig voor haar regionale omgeving, besteedt de Stichting bijzondere aandacht aan de Belgische en Luxemburgse kaders.
- België — Grondwet, art. 23: het recht op een menswaardig leven, waaronder “het recht op een behoorlijke huisvesting”. Raadplegen
- België — gewestelijke huisvestingscodes: aangezien huisvesting een gewestelijke bevoegdheid is, bepalen de Brusselse Huisvestingscode, de Waalse Code voor Duurzame Huisvesting en de Vlaamse Codex Wonen de regels.
- Luxemburg — wet van 25 februari 1979 betreffende de huisvestingssteun en het Pacte Logement 2.0 (wet van 30 december 2021), die de steun en de ontwikkeling van betaalbare huisvesting organiseren. Raadplegen
Elders in Europa
De concrete draagwijdte van het recht op huisvesting verschilt sterk van land tot land : van de erkenning van een afdwingbaar recht op huisvesting (DALO, in Frankrijk) tot beperktere kaders elders. De Stichting wil deze benaderingen documenteren en vergelijken om een onderbouwd debat te voeden.
Publicaties
Ons onderzoek
De Stichting zal thematische synthesenota's publiceren, territoriale casestudy's uitgevoerd met onderzoekers en universiteiten, en, waar de gegevens het toelaten, periodieke barometers.
Geplande thema's : dakloosheid · slechte huisvesting · uitsluiting op de woningmarkt · huisvesting van migranten · onwaardige woningen · energiearmoede.
Terrein & actualiteit
In dialoog met verenigingen
Omdat niets de stem van de eerstelijnsactoren vervangt, zal de Stichting het terrein aan het woord laten : interviews « stemmen van het terrein », verslagen van rondetafels en seminars, en een kaart van de verenigingsinitiatieven die zij steunt of als inspirerend identificeert.
Bronnen
Documentaire bibliotheek
Een selectie van referenties per subthema, die zal blijven groeien : internationale teksten, rechtspraak, rapporten en een becommentarieerde bibliografie.
Referentieteksten
- Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (art. 25)
- Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (art. 11)
- Europees Sociaal Handvest (art. 31)
- Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (art. 34)